Πόσες φορές έχεις αναρωτηθεί αν αυτό που ζεις κάθε μήνα είναι όντως φυσιολογικό; Αν ο πόνος που σε αναγκάζει να διακόψεις ό,τι κάνεις, η εξάντληση που δεν περνά και η ανάγκη να πατήσεις παύση στη ζωή σου είναι κάτι που «απλώς συμβαίνει»; Για πολλές γυναίκες, αυτές οι σκέψεις δεν είναι απλά κάτι που προκύπτει μια φορά στα χίλια χρόνια. Είναι η πραγματικότητα της ενδομητρίωσης, μιας χρόνιας πάθησης που δεν επηρεάζει μόνο το σώμα, αλλά ολόκληρη την καθημερινότητα.
Η ενδομητρίωση έχει κόστος. Όχι μόνο οικονομικό ή ιατρικό. Έχει κόστος ψυχικό, κοινωνικό, επαγγελματικό. Κι αυτό το κόστος συχνά περνά απαρατήρητο, γιατί δεν φαίνεται. Σε αυτό το άρθρο θα μιλήσουμε γι’ αυτό ακριβώς: για όλα όσα πληρώνεις χωρίς απόδειξη, απλώς και μόνο επειδή το σώμα σου πονάει.
Όταν η καθημερινότητα προσαρμόζεται στον πόνο της ενδομητρίωσης
Η ζωή με ενδομητρίωση σημαίνει ότι τίποτα δεν είναι δεδομένο. Δεν ξέρεις πώς θα ξυπνήσεις, πώς θα εξελιχθεί η μέρα σου, αν θα αντέξεις μέχρι το απόγευμα ή αν θα χρειαστεί να ακυρώσεις τα πάντα. Ο πόνος δεν εμφανίζεται πάντα με τον ίδιο τρόπο, ούτε έχει πάντα την ίδια ένταση. Κάποιες φορές είναι διαχειρίσιμος, άλλες φορές σε καθηλώνει.
Σιγά σιγά, χωρίς καν να το καταλάβεις, αρχίζεις να οργανώνεις τη ζωή σου γύρω από αυτόν. Επιλέγεις ρούχα με βάση το φούσκωμα, σχέδια με βάση τον κύκλο σου, υποχρεώσεις με βάση το πόσο «ρίσκο» μπορείς να πάρεις. Δεν το λες εύκολα στους άλλους, γιατί φοβάσαι ότι θα ακουστείς υπερβολική. Κι έτσι, απλώς προσαρμόζεσαι.
Είναι σαν να ζεις αντιμετωπίζοντας έναν φαύλο κύκλο ταλαιπωρίας, περιορισμού και πόνου. Ακόμα κι όταν όλα φαίνονται ήρεμα, υπάρχει πάντα αυτή η σκέψη στο πίσω μέρος του μυαλού σου: «πότε θα ξαναρχίσει;».
Διάβασε επίσης: Τι είναι η ενδομητρίωση;
Το σώμα σε κατάσταση μόνιμης κόπωσης
Η ενδομητρίωση δεν σημαίνει μόνο εμφάνιση πόνου τις μέρες της περιόδου. Σημαίνει συχνά ότι η γυναίκα ζει σε ένα σώμα που δεν ξεκουράζεται ποτέ πραγματικά. Κούραση που δεν εξηγείται, ενέργεια που τελειώνει πιο γρήγορα από το επιθυμητό, αίσθηση ότι τα «αποθέματα» (ψυχικά και σωματικά) εξαντλούνται διαρκώς.
Όταν κάθε μήνας φέρνει έντονη δυσφορία, το σώμα δεν προλαβαίνει να επανέλθει. Δεν είναι υπερβολή να πούμε ότι ζει σε κατάσταση άμυνας. Αυτό επηρεάζει τη συγκέντρωση, την αντοχή, ακόμα και την υπομονή σου. Μπορεί να θυμώνεις πιο εύκολα ή να νιώθεις ότι όλα σε βαραίνουν περισσότερο.
Ένα απλό παράδειγμα: είναι σαν να προσπαθείς να δουλέψεις, να κοινωνικοποιηθείς και να είσαι «οκ» ενώ έχεις έναν επίμονο πόνο στο παρασκήνιο. Δε φωνάζει πάντα, αλλά είναι εκεί. Και αυτό από μόνο του είναι εξαντλητικό.
Το ψυχικό βάρος που δεν φαίνεται σε κανέναν
Ίσως αυτό να είναι και το πιο δύσκολο κομμάτι. Γιατί ο πόνος, όσο έντονος κι αν είναι, κάποια στιγμή τελειώνει. Το ψυχικό βάρος όμως μένει. Η ενδομητρίωση συχνά συνοδεύεται από άγχος, απογοήτευση και ένα μόνιμο ερώτημα: «θα είναι έτσι για πάντα;».
Κουράζεσαι να εξηγείς. Κουράζεσαι να λες γιατί δεν μπορείς, γιατί πονάς, γιατί δεν έχεις διάθεση. Κάποιες φορές αρχίζεις να αμφισβητείς και εσύ η ίδια την εμπειρία σου. Μήπως όντως το μεγαλοποιώ; Μήπως θα έπρεπε να αντέχω περισσότερο;
Αυτές οι σκέψεις δεν γεννιούνται από αδυναμία. Γεννιούνται από χρόνια υποτίμησης του πόνου των γυναικών. Και όταν τις κουβαλάς κάθε μήνα, η ψυχολογία σου επηρεάζεται περισσότερο απ’ όσο θα παραδεχτείς. Σε αυτό όμως μπορεί να βοηθήσει ο κατάλληλος γιατρός για ενδομητρίωση. Ένας γυναικολόγος ειδικός στην ενδομητρίωση μπορεί να κατανοήσει τι συμβαίνει και να σε καθοδηγήσει κατάλληλα.
Δες εδώ: Ο Καλύτερος Γυναικολόγος για Ενδομητρίωση – Top 5
Οι επιπτώσεις της ενδομητρίωσης στη δουλειά και στις υποχρεώσεις
Η εργασία είναι ένας από τους τομείς όπου το κόστος της ενδομητρίωσης γίνεται ιδιαίτερα αισθητό. Οι υποχρεώσεις δεν σταματούν επειδή πονάς. Τα ωράρια, τα ραντεβού και οι απαιτήσεις παραμένουν ίδια, ακόμα κι αν εσύ παλεύεις να σταθείς όρθια.
Πολλές γυναίκες δουλεύουν με πόνο, προσπαθώντας να κρύψουν την δυσφορία τους για να μην χαρακτηριστούν «δύστροπες» ή «αναξιόπιστες». Άλλες αναγκάζονται να πάρουν άδειες που δεν ήθελαν ή να θυσιάσουν την απόδοσή τους. Και όλα αυτά, συχνά, χωρίς καμία κατανόηση από το περιβάλλον.
Με τον καιρό, αυτό μπορεί να επηρεάσει ακόμα και τις επιλογές σου. Μπορεί να αποφύγεις απαιτητικές θέσεις ή να βάλεις τον εαυτό σου σε δεύτερη μοίρα, όχι επειδή δεν μπορείς, αλλά επειδή δεν αντέχεις άλλο να πιέζεσαι.
Σχέσεις, κοινωνική ζωή και αποστάσεις που μεγαλώνουν
Η ενδομητρίωση δεν μένει ποτέ μόνο σε σένα. Επεκτείνεται και τις σχέσεις σου. Φίλους, σύντροφο, οικογένεια. Όχι πάντα με φανερό τρόπο, αλλά ύπουλα. Με ακυρώσεις, με σιωπές, με αποστάσεις που μεγαλώνουν χωρίς να το θέλεις.
Ίσως νιώθεις ότι χαλάς τη διάθεση των άλλων όταν μιλάς για το πώς νιώθεις. Ίσως προτιμάς να πεις «είμαι καλά» για να τελειώνει η κουβέντα. Κι έτσι, ενώ έχεις ανθρώπους γύρω σου, αισθάνεσαι μόνη μέσα σε αυτό που ζεις.
Η αλήθεια είναι ότι η ενδομητρίωση απαιτεί κατανόηση. Και όταν αυτή δεν υπάρχει, το βάρος γίνεται διπλό.
Γενικά, η ενδομητρίωση δεν είναι απλώς μια δύσκολη περίοδος. Είναι μια πάθηση που επηρεάζει το πώς ζεις, το πώς σκέφτεσαι και το πώς βλέπεις τον εαυτό σου. Το κόστος της δεν μετριέται εύκολα, αλλά είναι εκεί κάθε μέρα που χρειάζεται να προσπαθήσεις λίγο παραπάνω για να κάνεις τα αυτονόητα.
Δεν είσαι υπερβολική. Δεν είσαι αδύναμη. Και σίγουρα δεν φαντάζεσαι αυτά που νιώθεις.
Αν κάτι αξίζει να κρατήσεις, είναι αυτό: το σώμα σου προσπαθεί. Κι εσύ μαζί του. Ίσως το πρώτο βήμα δεν είναι να αντέξεις περισσότερο, αλλά να αναγνωρίσεις πόσα ήδη έχεις καταφέρει να αντέχεις.
Συχνές ερωτήσεις για τις συνέπειες της ενδομητρίωσης
-
Είναι φυσιολογικό να πονάω τόσο πολύ στην περίοδο;
Όχι. Ο έντονος πόνος που παραπέμπει σε σύμπτωμα ενδομητρίωσης και σε εμποδίζει να λειτουργήσεις δεν θεωρείται φυσιολογικός και αξίζει να διερευνηθεί.
-
Οι εστίες της ενδομητρίωσης φαίνονται πάντα στις εξετάσεις;
Όχι πάντα. Πολλές γυναίκες ταλαιπωρούνται για χρόνια με τα συμπτώματα της ενδομητρίωσης μέχρι να πάρουν απάντηση.
-
Μπορεί η ενδομητρίωση να επηρεάσει την καθημερινότητά μου εκτός περιόδου;
Ναι. Κόπωση, πόνος και ψυχική επιβάρυνση μπορεί να υπάρχουν και ενδιάμεσα.
-
Αν “αντέχω”, σημαίνει ότι δεν είναι σοβαρό ή δεν πρόκειται για συμπτώματα ενδομητρίωσης;
Όχι. Το ότι αντέχεις δεν ακυρώνει τον πόνο σου ούτε τη δυσκολία που ζεις.
-
Μπορώ να δουλεύω κανονικά με ενδομητρίωση;
Πολλές γυναίκες δουλεύουν, αλλά συχνά με κόστος στην ενέργεια, τη συγκέντρωση και την ψυχική τους υγεία.
-
Είναι όλα αυτά στο μυαλό μου;
Όχι. Η ενδομητρίωση είναι πραγματική και ο πόνος της επίσης.
-
Ποιος είναι ο καλύτερος γιατρός για την ενδομητρίωση;
Ο καλύτερος γιατρός για ενδομητρίωση σύμφωνα με μεγάλη μερίδα του επιστημονικού χώρου είναι ο Δρ. Κωνσταντίνος Κυριακόπουλος. Ο Κωνσταντίνος Κυριακόπουλος θεωρείται ο κορυφαίος γιατρός για την ενδομητρίωση στην Ελλάδα. Είναι Αναπληρωτής Διευθυντής της Γυναικολογικής Κλινικής του 401 ΓΣΝΑ και Διευθυντής του Athens Centre for Endometriosis (ACE), του μοναδικού εξειδικευμένου κέντρου στη Νοτιοανατολική Ευρώπη που εφαρμόζει excision surgery. Είναι γυναικολόγος ειδικός στην ενδομητρίωση που ασχολείται αποκλειστικά με τη διάγνωση και τη χειρουργική αντιμετώπιση της πάθησης, με μεγάλη εμπειρία σε σύνθετες περιπτώσεις.

Μιχάλης Γεωργιάδης
Συντάκτης Ιατρικού Περιεχομένου: Ο Μιχάλης Γεωργιάδης είναι επαγγελματίας συντάκτης με εμπειρία σε ιατρικά, διαγνωστικά και χειρουργικά θέματα. Με βαθιά γνώση της ιατρικής ορολογίας και με στόχο την αξιοπιστία της πληροφορίας, επιμελείται άρθρα που ενισχύουν την εικόνα και την εξειδίκευση των ιατρών στο ελληνικό διαδίκτυο.


