Η πρόοδος της ιατρικής και της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής έχει προσφέρει σε πολλές γυναίκες και ζευγάρια τη δυνατότητα να διατηρήσουν τη γονιμότητά τους για το μέλλον. Δύο από τις πιο γνωστές τεχνικές είναι η κρυοσυντήρηση ωαρίων και η κρυοσυντήρηση εμβρύων. Παρόλο που συχνά συγχέονται, πρόκειται για δύο διαφορετικές διαδικασίες, με ξεχωριστά βήματα, ενδείξεις και νομικό πλαίσιο.
Σε αυτό το άρθρο θα αναλύσουμε τις βασικές διαφορές μεταξύ κρυοσυντήρησης ωαρίων και κρυοσυντήρησης εμβρύων, πότε επιλέγεται η καθεμία, ποια είναι τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα, καθώς και τι προβλέπει η ελληνική νομοθεσία.
Τι είναι η Κρυοσυντήρηση Ωαρίων;
Η κρυοσυντήρηση ωαρίων είναι η διαδικασία συλλογής και κατάψυξης ωαρίων από τις ωοθήκες μιας γυναίκας, προκειμένου να χρησιμοποιηθούν μελλοντικά για εξωσωματική γονιμοποίηση.
Η διαδικασία ξεκινά με φαρμακευτική διέγερση των ωοθηκών, ώστε να παραχθούν περισσότερα ωάρια. Στη συνέχεια, τα ωάρια συλλέγονται μέσω μιας μικρής επεμβατικής διαδικασίας (ωοληψία) και καταψύχονται σε πολύ χαμηλές θερμοκρασίες με τεχνική υαλοποίησης (vitrification).
Αυτή η μέθοδος επιλέγεται συχνά από γυναίκες που:
-
Θέλουν να καθυστερήσουν τη μητρότητα για προσωπικούς ή επαγγελματικούς λόγους.
-
Πρόκειται να υποβληθούν σε θεραπείες που επηρεάζουν τη γονιμότητα, όπως η χημειοθεραπεία.
-
Έχουν οικογενειακό ιστορικό πρόωρης ωοθηκικής ανεπάρκειας.
Η επιλογή αυτή προσφέρει στις γυναίκες μεγαλύτερη ευελιξία, καθώς διατηρεί τη δυνατότητα να επιλέξουν τον κατάλληλο χρόνο για τη δημιουργία οικογένειας.
Μπορεί να σας ενδιαφέρει: Τι είναι η Εξωσωματική Γονιμοποίηση;
Τι είναι η Κρυοσυντήρηση Εμβρύων;
Η κρυοσυντήρηση εμβρύων περιλαμβάνει τη συλλογή ωαρίων, τη γονιμοποίησή τους στο εργαστήριο με σπερματοζωάρια και την κατάψυξη των εμβρύων που προκύπτουν.
Η διαδικασία προϋποθέτει ότι υπάρχει διαθέσιμο γενετικό υλικό και από τον άνδρα (σύντροφο ή δότη). Τα έμβρυα δημιουργούνται με τεχνικές εξωσωματικής γονιμοποίησης και στη συνέχεια καταψύχονται σε υγρό άζωτο με υαλοποίηση, διατηρώντας την ποιότητά τους για πολλά χρόνια.
Η μέθοδος αυτή εφαρμόζεται κυρίως σε ζευγάρια που:
-
Θέλουν να διατηρήσουν την πιθανότητα εγκυμοσύνης για το μέλλον, μετά από μια επιτυχημένη ή αποτυχημένη προσπάθεια εξωσωματικής.
-
Αντιμετωπίζουν ιατρικές καταστάσεις που καθιστούν επικίνδυνη την άμεση εγκυμοσύνη.
-
Θέλουν να αυξήσουν τις πιθανότητες επιτυχίας με περισσότερα έμβρυα διαθέσιμα σε μελλοντικούς κύκλους.
Κύριες Διαφορές
Παρόλο που και οι δύο μέθοδοι βασίζονται στην κατάψυξη γενετικού υλικού, υπάρχουν σημαντικές διαφορές:
-
Στάδιο Γονιμοποίησης
-
Στην κρυοσυντήρηση ωαρίων, καταψύχονται τα ωάρια πριν γονιμοποιηθούν.
-
Στην κρυοσυντήρηση εμβρύων, τα ωάρια γονιμοποιούνται και καταψύχονται ως έμβρυα.
-
-
Νομικές και Ηθικές Παράμετροι
-
Στην Ελλάδα, η κρυοσυντήρηση των ωαρίων γίνεται χωρίς περιορισμούς χρήσης, αφού δεν εμπλέκεται το γενετικό υλικό άλλου ατόμου.
-
Στην κρυοσυντήρηση των εμβρύων απαιτείται συγκατάθεση και των δύο μελών του ζευγαριού για μελλοντική χρήση.
-
-
Χρονική Ευελιξία
-
Τα ωάρια μπορούν να χρησιμοποιηθούν οποιαδήποτε στιγμή στο μέλλον, αρκεί να είναι νομικά και ιατρικά εφικτό.
-
Τα έμβρυα προορίζονται συνήθως για χρήση από το ίδιο ζευγάρι που τα δημιούργησε, εκτός εάν η νομοθεσία και η συγκατάθεση επιτρέπουν κάτι διαφορετικό.
-
-
Πιθανότητες Επιτυχίας
-
Στα έμβρυα, οι πιθανότητες εμφύτευσης είναι συχνά υψηλότερες, καθώς έχουν ήδη περάσει το στάδιο γονιμοποίησης.
-
Στα ωάρια, η επιτυχία εξαρτάται από την ποιότητα του ωαρίου και τη διαδικασία γονιμοποίησης που θα ακολουθήσει.
-
Πλεονεκτήματα και Μειονεκτήματα
Κρυοσυντήρηση Ωαρίων – Πλεονεκτήματα:
-
Απόλυτος έλεγχος της γυναίκας στη χρήση τους.
-
Δεν απαιτείται άμεση επιλογή συντρόφου ή δότη.
-
Μειωμένα νομικά/ηθικά ζητήματα σε σύγκριση με τα έμβρυα.
Κρυοσυντήρηση Ωαρίων – Μειονεκτήματα:
-
Χαμηλότερα ποσοστά επιτυχίας σε σύγκριση με τα έμβρυα.
-
Απαιτεί μελλοντική διαδικασία γονιμοποίησης.
Κρυοσυντήρηση Εμβρύων – Πλεονεκτήματα:
-
Υψηλότερες πιθανότητες εμφύτευσης και εγκυμοσύνης.
-
Μπορεί να μειώσει τον αριθμό των κύκλων διέγερσης ωοθηκών.
Κρυοσυντήρηση Εμβρύων – Μειονεκτήματα:
-
Απαιτεί συγκατάθεση και από τα δύο μέλη του ζευγαριού.
-
Ενδέχεται να υπάρξουν νομικές δυσκολίες σε περίπτωση διαφωνίας ή χωρισμού.
Διαβάστε επίσης: Οι Καλύτεροι Γιατροί για Εξωσωματική Γονιμοποίηση στην Ελλάδα – Top 5
Νομικό Πλαίσιο στην Ελλάδα
Η ελληνική νομοθεσία επιτρέπει την κρυοσυντήρηση ωαρίων και εμβρύων με μέγιστη διάρκεια φύλαξης τα 20 χρόνια, η οποία μπορεί να παραταθεί σε ορισμένες περιπτώσεις. Στην περίπτωση των εμβρύων, η χρήση τους απαιτεί έγγραφη συγκατάθεση και των δύο μελών του ζευγαριού, ενώ στα ωάρια η απόφαση ανήκει αποκλειστικά στη γυναίκα που τα παρείχε.
Η διαχείριση των κατεψυγμένων ωαρίων ή εμβρύων γίνεται σε ειδικά αδειοδοτημένα κέντρα υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, που τηρούν αυστηρά πρωτόκολλα ασφαλείας.
Πότε να Επιλέξετε Κάθε Μέθοδο
Η επιλογή μεταξύ κρυοσυντήρησης ωαρίων και εμβρύων εξαρτάται από την προσωπική, ιατρική και οικογενειακή κατάσταση:
-
Κρυοσυντήρηση Ωαρίων: Κατάλληλη για γυναίκες που θέλουν να διατηρήσουν τη γονιμότητά τους χωρίς να δεσμευτούν για το γενετικό υλικό του πατέρα.
-
Κρυοσυντήρηση Εμβρύων: Ιδανική για ζευγάρια που βρίσκονται ήδη σε διαδικασία εξωσωματικής και θέλουν να εξασφαλίσουν επιπλέον πιθανότητες στο μέλλον.
Η κρυοσυντήρηση ωαρίων και η κρυοσυντήρηση εμβρύων είναι δύο ισχυρά εργαλεία της σύγχρονης ιατρικής που δίνουν τη δυνατότητα σε γυναίκες και ζευγάρια να σχεδιάσουν το μέλλον της οικογένειάς τους με μεγαλύτερη ευελιξία. Η βασική τους διαφορά βρίσκεται στο στάδιο γονιμοποίησης, στις νομικές απαιτήσεις και στις πιθανότητες επιτυχίας.
Η σωστή επιλογή εξαρτάται από τις προσωπικές συνθήκες, τους στόχους και τις ανάγκες κάθε ατόμου ή ζευγαριού. Η συμβουλή ενός εξειδικευμένου γιατρού υποβοηθούμενης αναπαραγωγής είναι απαραίτητη για να διασφαλιστεί η καλύτερη δυνατή απόφαση.

Ελένη Μαρκοπούλου Συντάκτρια Ιατρικού Περιεχομένου | MSc Δημόσια Υγεία
Η Ελένη Μαρκοπούλου είναι επιστημονική συντάκτρια με ακαδημαϊκό υπόβαθρο στην Ιατρική και μεταπτυχιακές σπουδές στη Δημόσια Υγεία. Εξειδικεύεται στη συγγραφή ιατρικών άρθρων που συνδυάζουν επιστημονική ακρίβεια με απλή και κατανοητή γλώσσα. Στο Iatromedia.gr καλύπτει θέματα πρόληψης, θεραπείας και σύγχρονων ιατρικών εξελίξεων.