Η κατανόηση του τι είναι η γαστροσκόπηση είναι απαραίτητη για κάθε ασθενή που αντιμετωπίζει προβλήματα στο ανώτερο πεπτικό σύστημα. Χρησιμοποιείται για την ανίχνευση και την παρακολούθηση παθήσεων του οισοφάγου, του στομάχου και του δωδεκαδακτύλου, ενώ επιτρέπει την άμεση λήψη δειγμάτων για βιοψία. Οι γιατροί τη συστήνουν όταν ο ασθενής παρουσιάζει επίμονα γαστρεντερικά συμπτώματα, όπως καούρες, δυσπεψία, πόνο στο άνω μέρος της κοιλιάς ή αιμορραγία. Η έγκαιρη πραγματοποίησή της μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική για τη διάγνωση και τη θεραπεία σοβαρών παθήσεων.
Τι είναι η Γαστροσκόπηση;
Η κατανόηση του τι είναι η γαστροσκόπηση είναι σημαντική για κάθε ασθενή που καλείται να την πραγματοποιήσει. Πρόκειται για μια ενδοσκοπική εξέταση κατά την οποία ο γιατρός εισάγει έναν λεπτό, εύκαμπτο σωλήνα με κάμερα (γαστροσκόπιο) από το στόμα, προκειμένου να εξετάσει τον οισοφάγο, το στομάχι και το δωδεκαδάκτυλο. Η κάμερα μεταδίδει εικόνες υψηλής ανάλυσης σε οθόνη, επιτρέποντας στον γιατρό να εντοπίσει ακόμη και μικρές βλάβες ή ανωμαλίες στον βλεννογόνο.
Η εξέταση πραγματοποιείται συνήθως με τοπική αναισθησία στο λαιμό και, σε αρκετές περιπτώσεις, με ήπια μέθη ώστε ο ασθενής να μην αισθάνεται δυσφορία. Η διάρκεια είναι περίπου 10-20 λεπτά, ενώ ο ασθενής μπορεί να επιστρέψει στις καθημερινές του δραστηριότητες σύντομα μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας.
Πότε συστήνεται η γαστροσκόπηση;
Η γαστροσκόπηση ενδείκνυται σε πολλές περιπτώσεις, ιδιαίτερα όταν υπάρχει υποψία σοβαρής πάθησης ή όταν τα συμπτώματα παραμένουν για μεγάλο χρονικό διάστημα παρά τη φαρμακευτική αγωγή. Μπορεί να συστηθεί σε ασθενείς με χρόνιες καούρες και δυσπεψία που δεν υποχωρούν, σε περιπτώσεις αιματηρού εμετού ή μαύρων κοπράνων που υποδηλώνουν αιμορραγία, καθώς και σε ανεξήγητη απώλεια βάρους ή δυσκολία στην κατάποση. Επιπλέον, είναι απαραίτητη όταν υπάρχει υποψία για έλκος, γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση ή ακόμη και για πρώιμα στάδια κακοήθειας, καθώς προσφέρει τη δυνατότητα άμεσης διάγνωσης.
Διαβάστε επίσης: Οι Καλύτεροι Γαστρεντερολόγοι στην Ελλάδα το 2025
Τι είναι η γαστροσκόπηση: Διαδικασία εξέτασης
Η διαδικασία ξεκινά με την προετοιμασία του ασθενούς, η οποία περιλαμβάνει νηστεία τουλάχιστον 6-8 ωρών πριν από την εξέταση, ώστε το στομάχι να είναι άδειο και να επιτευχθεί καλύτερη οπτική. Στον λαιμό εφαρμόζεται αναισθητικό σπρέι για να περιοριστεί το αντανακλαστικό του εμετού και, αν χρειαστεί, χορηγείται ήπια μέθη για περισσότερη άνεση. Ο γιατρός εισάγει προσεκτικά το γαστροσκόπιο μέσω του στόματος και εξετάζει σχολαστικά τον οισοφάγο, το στομάχι και το δωδεκαδάκτυλο. Αν εντοπιστεί ύποπτη βλάβη, μπορεί να ληφθεί δείγμα για βιοψία ή να γίνουν μικρές θεραπευτικές παρεμβάσεις.
Τι μπορεί να δείξει η γαστροσκόπηση;
Η γαστροσκόπηση είναι ιδιαίτερα χρήσιμη γιατί μπορεί να αποκαλύψει ποικιλία παθήσεων, όπως γαστρίτιδα, έλκη στομάχου και δωδεκαδακτύλου, πολύποδες, οισοφαγίτιδα και γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση. Παράλληλα, είναι σε θέση να ανιχνεύσει προκαρκινικές αλλοιώσεις και πρώιμα στάδια καρκίνου, δίνοντας έτσι τη δυνατότητα για έγκαιρη παρέμβαση. Επιπλέον, συμβάλλει στον ακριβή προσδιορισμό της βαρύτητας της πάθησης, γεγονός που διευκολύνει τον γιατρό στην επιλογή της καταλληλότερης θεραπείας.
Σχετικό άρθρο: Τι είναι η Γαστροοισοφαγική Παλινδρόμηση;
Θεραπευτικές δυνατότητες
Πέρα από τη διαγνωστική της αξία, η γαστροσκόπηση διαθέτει και θεραπευτικές εφαρμογές. Μέσω του γαστροσκοπίου, ο γιατρός μπορεί να αφαιρέσει πολύποδες, να σταματήσει αιμορραγίες με καυτηριασμό ή να αφαιρέσει ξένα σώματα από τον πεπτικό σωλήνα. Αυτές οι παρεμβάσεις γίνονται άμεσα και ανώδυνα, συχνά αποτρέποντας την ανάγκη για χειρουργική επέμβαση και μειώνοντας τον χρόνο ανάρρωσης.
Πιθανοί κίνδυνοι και επιπλοκές
Η γαστροσκόπηση είναι μια ασφαλής εξέταση, αλλά όπως κάθε ιατρική πράξη, ενέχει μικρούς κινδύνους. Οι πιο συχνοί είναι ήπιος πονόλαιμος, φούσκωμα ή προσωρινή δυσφορία μετά την εξέταση. Σπανιότερα μπορεί να εμφανιστεί αιμορραγία, ιδιαίτερα όταν έχουν γίνει θεραπευτικές παρεμβάσεις, ή διάτρηση του τοιχώματος του πεπτικού. Η εμπειρία του γιατρού και η τήρηση όλων των οδηγιών μειώνουν στο ελάχιστο την πιθανότητα επιπλοκών.
Προετοιμασία πριν τη γαστροσκόπηση
Η προετοιμασία είναι καθοριστική για την επιτυχία της εξέτασης. Ο ασθενής πρέπει να παραμείνει νηστικός για τουλάχιστον 6-8 ώρες, αποφεύγοντας τόσο τα στερεά τρόφιμα όσο και τα υγρά. Είναι επίσης απαραίτητο να ενημερώσει τον γιατρό για οποιαδήποτε φαρμακευτική αγωγή ακολουθεί, ειδικά αν πρόκειται για αντιπηκτικά, αντιαιμοπεταλιακά ή φάρμακα για τον διαβήτη, ώστε να γίνουν οι απαραίτητες ρυθμίσεις.
Τι να περιμένει ο ασθενής μετά τη γαστροσκόπηση
Μετά την ολοκλήρωση της γαστροσκόπησης, ο ασθενής μπορεί να νιώθει υπνηλία λόγω της μέθης και ελαφρύ πονόλαιμο από την επαφή με το γαστροσκόπιο. Συνήθως μπορεί να φύγει από το ιατρικό κέντρο την ίδια ημέρα, συνοδευόμενος αν έχει λάβει μέθη. Τα αποτελέσματα της εξέτασης δίνονται άμεσα, εκτός από τις περιπτώσεις όπου έχει ληφθεί βιοψία, η οποία χρειάζεται λίγες ημέρες για ανάλυση.
Σημασία της έγκαιρης γαστροσκόπησης
Η έγκαιρη γαστροσκόπηση μπορεί να αποδειχθεί σωτήρια, καθώς επιτρέπει την έγκαιρη διάγνωση σοβαρών παθήσεων, όπως ο καρκίνος του στομάχου, σε στάδιο που η θεραπεία είναι πιο αποτελεσματική. Για άτομα με χρόνια συμπτώματα, οικογενειακό ιστορικό γαστρεντερικών καρκίνων ή υψηλό κίνδυνο εμφάνισης έλκους, η προληπτική και τακτική παρακολούθηση είναι καθοριστική.
Η γαστροσκόπηση αποτελεί μία από τις σημαντικότερες εξετάσεις για τη διάγνωση και, σε ορισμένες περιπτώσεις, τη θεραπεία παθήσεων του ανώτερου πεπτικού συστήματος. Η κατανόηση του τι είναι η γαστροσκόπηση βοηθά τον ασθενή να προετοιμαστεί σωστά και να γνωρίζει τι να περιμένει από τη διαδικασία. Με την έγκαιρη εφαρμογή της, μπορούν να ανιχνευθούν και να αντιμετωπιστούν σοβαρά προβλήματα σε αρχικό στάδιο, αυξάνοντας σημαντικά τις πιθανότητες επιτυχούς θεραπείας και βελτίωσης της ποιότητας ζωής.

Ελένη Μαρκοπούλου Συντάκτρια Ιατρικού Περιεχομένου | MSc Δημόσια Υγεία
Η Ελένη Μαρκοπούλου είναι επιστημονική συντάκτρια με ακαδημαϊκό υπόβαθρο στην Ιατρική και μεταπτυχιακές σπουδές στη Δημόσια Υγεία. Εξειδικεύεται στη συγγραφή ιατρικών άρθρων που συνδυάζουν επιστημονική ακρίβεια με απλή και κατανοητή γλώσσα. Στο Iatromedia.gr καλύπτει θέματα πρόληψης, θεραπείας και σύγχρονων ιατρικών εξελίξεων.