Η περιοδοντίτιδα είναι μια χρόνια φλεγμονώδης νόσος που επηρεάζει τους ιστούς που στηρίζουν τα δόντια, δηλαδή τα ούλα και το οστό της γνάθου. Αν δεν διαγνωστεί και αντιμετωπιστεί έγκαιρα, μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια δοντιών και να έχει ευρύτερες επιπτώσεις στην υγεία του οργανισμού. Το άρθρο που ακολουθεί εξηγεί τι είναι η περιοδοντίτιδα, πώς διαφέρει από την ουλίτιδα, ποια είναι τα συμπτώματά της, οι αιτίες της, αλλά και οι διαθέσιμες θεραπευτικές επιλογές.
Τι είναι η περιοδοντίτιδα;
Η περιοδοντίτιδα είναι η προχωρημένη μορφή της ουλίτιδας. Ξεκινά ως μια απλή φλεγμονή των ούλων, αλλά όταν δεν αντιμετωπιστεί, εξελίσσεται σε φλεγμονή των βαθύτερων ιστών του περιοδοντίου. Οι μικροοργανισμοί που συγκεντρώνονται στην οδοντική πλάκα προκαλούν σταδιακά καταστροφή των ούλων και του οστού, δημιουργώντας θυλάκους γύρω από τα δόντια, που βάθαιναν με τον καιρό.
Σε απλά λόγια, η απάντηση στο ερώτημα τι είναι η περιοδοντίτιδα είναι: μια λοίμωξη που καταστρέφει τη «βάση στήριξης» των δοντιών, και γι’ αυτό είναι μία από τις κύριες αιτίες απώλειας δοντιών στους ενήλικες.
Ποια είναι τα βασικά συμπτώματα;
Η περιοδοντίτιδα εξελίσσεται σταδιακά και στα πρώτα στάδια μπορεί να μην προκαλεί έντονα συμπτώματα. Ωστόσο, όσο προχωρά, εμφανίζονται ενδείξεις που δεν πρέπει να αγνοηθούν:
- Αιμορραγία των ούλων κατά το βούρτσισμα ή το μάσημα
- Κακοσμία στόματος (δυσάρεστη αναπνοή)
- Ερυθρότητα, οίδημα ή πόνος στα ούλα
- Υποχώρηση των ούλων (απογύμνωση ριζών)
- Κινητικότητα δοντιών
- Αίσθημα «χαλαρών» ή μετακινημένων δοντιών
- Αλλαγή στη σύγκλειση (το πώς κλείνουν τα δόντια μεταξύ τους)
Αν έχετε κάποιο από αυτά τα συμπτώματα, είναι σημαντικό να επισκεφθείτε έναν οδοντίατρο ή περιοδοντολόγο το συντομότερο.
Ποιες είναι οι αιτίες της περιοδοντίτιδας;
Η κύρια αιτία της περιοδοντίτιδας είναι η συσσώρευση βακτηρίων στην οδοντική πλάκα. Αν η πλάκα δεν απομακρυνθεί με σωστό βούρτσισμα και καθαρισμό, μετατρέπεται σε πέτρα (τρυγία), η οποία ερεθίζει τα ούλα και δημιουργεί ιδανικό περιβάλλον για τη φλεγμονή. Παράγοντες που ευνοούν την εμφάνιση ή την επιδείνωση της περιοδοντίτιδας είναι:
- Κακή στοματική υγιεινή
- Κάπνισμα
- Διαβήτης (ιδίως μη ρυθμισμένος)
- Γενετική προδιάθεση
- Ορμονικές διαταραχές (π.χ. εγκυμοσύνη, εμμηνόπαυση)
- Άγχος
- Ορισμένα φάρμακα (που προκαλούν ξηροστομία ή υπερπλασία των ούλων)
- Ανοσοκαταστολή ή άλλες υποκείμενες παθήσεις
Διάγνωση και έλεγχος της περιοδοντίτιδας
Η διάγνωση της περιοδοντίτιδας γίνεται από τον οδοντίατρο μέσω κλινικής εξέτασης και ακτινογραφιών. Ο ειδικός ελέγχει το βάθος των περιοδοντικών θυλάκων, την παρουσία κινητικότητας των δοντιών, και την απώλεια οστού. Οι τακτικοί έλεγχοι μπορούν να εντοπίσουν εγκαίρως τη νόσο και να προλάβουν την εξέλιξή της.
Ενδέχεται να σας ενδιαφέρει: Οι Καλύτεροι Οδοντίατροι στην Ελλάδα το 2025
Στάδια περιοδοντίτιδας
Η περιοδοντίτιδα δεν εμφανίζεται ξαφνικά· είναι μια εξελικτική νόσος που περνάει από διάφορα στάδια:
- Ουλίτιδα: Το πρώτο και αναστρέψιμο στάδιο. Τα ούλα είναι κόκκινα, ευαίσθητα και αιμορραγούν εύκολα. Δεν έχει ξεκινήσει ακόμη η απώλεια οστού.
- Πρώιμη περιοδοντίτιδα: Τα ούλα αποκολλώνται από τα δόντια και σχηματίζονται ρηχοί περιοδοντικοί θύλακοι. Ξεκινά η καταστροφή του οστού.
- Μέτρια περιοδοντίτιδα: Οι θύλακοι βαθύνουν, η απώλεια οστού είναι μεγαλύτερη, και τα δόντια αρχίζουν να χάνουν τη σταθερότητά τους.
- Προχωρημένη περιοδοντίτιδα: Το οστό έχει καταστραφεί σε σημαντικό βαθμό, τα δόντια είναι κινητά ή μπορεί να χαθούν. Συχνά συνοδεύεται από πύον, έντονη κακοσμία και πόνο.
Η έγκαιρη διάγνωση μπορεί να αποτρέψει την εξέλιξη της νόσου και την απώλεια δοντιών.
Η περιοδοντίτιδα και η διατροφή
Η διατροφή παίζει σημαντικό ρόλο στην υγεία των ούλων. Τροφές πλούσιες σε βιταμίνη C, αντιοξειδωτικά, προβιοτικά και ωμέγα-3 λιπαρά μπορούν να ενισχύσουν το ανοσοποιητικό και να βοηθήσουν στην καταπολέμηση της φλεγμονής. Συγκεκριμένα:
- Βιταμίνη C (π.χ. ακτινίδιο, πορτοκάλι, πιπεριές) συμβάλλει στη διατήρηση υγιών ούλων.
- Πράσινο τσάι και κουρκουμάς έχουν αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες.
- Ζυμωμένα τρόφιμα (π.χ. γιαούρτι, κεφίρ) προάγουν τη μικροχλωρίδα του στόματος.
Αντιθέτως, η υπερβολική κατανάλωση ζάχαρης, αναψυκτικών και επεξεργασμένων τροφών ευνοεί την ανάπτυξη βακτηρίων και την επιδείνωση της περιοδοντίτιδας.
Πώς αντιμετωπίζεται η περιοδοντίτιδα;
Η θεραπεία εξαρτάται από τη βαρύτητα της νόσου. Στα αρχικά στάδια, η συντηρητική θεραπεία είναι συχνά επαρκής. Περιλαμβάνει:
- Βαθύς καθαρισμός (αποτρύγωση και ριζική απόξεση)
- Αντιβιοτική αγωγή (σε επιλεγμένες περιπτώσεις)
- Οδηγίες στοματικής υγιεινής, προσαρμοσμένες στις ανάγκες του ασθενούς
- Αποφυγή καπνίσματος και έλεγχος υποκείμενων νοσημάτων (όπως διαβήτη)
Σε πιο προχωρημένες περιπτώσεις, απαιτείται χειρουργική θεραπεία, όπως περιοδοντική χειρουργική αποκατάσταση, για την απομάκρυνση των φλεγμονών, τη μείωση των θυλάκων και τη βελτίωση της πρόσφυσης των ούλων.
Είναι αναστρέψιμη η περιοδοντίτιδα;
Δυστυχώς, η περιοδοντίτιδα δεν είναι πλήρως αναστρέψιμη, αφού η απώλεια του οστού δεν αποκαθίσταται πλήρως. Ωστόσο, με σωστή θεραπεία και συστηματική παρακολούθηση, μπορεί να σταθεροποιηθεί, να ελεγχθεί και να προληφθεί περαιτέρω βλάβη.
Γιατί είναι σημαντικό να την αντιμετωπίσετε;
Η περιοδοντίτιδα δεν επηρεάζει μόνο το στόμα σας. Υπάρχουν μελέτες που συνδέουν την περιοδοντίτιδα με συστηματικές παθήσεις, όπως:
- Καρδιοπάθειες
- Εγκεφαλικά επεισόδια
- Πρόωρος τοκετός
- Διαβήτης τύπου 2 (διπλή σχέση: και συνέπεια και επιβαρυντικός παράγοντας)
Επομένως, η αντιμετώπιση της περιοδοντίτιδας δεν είναι απλώς θέμα οδοντικής υγείας, αλλά γενικότερης ευεξίας και πρόληψης χρόνιων νοσημάτων.
Τι είναι η περιοδοντίτιδα: Πρόληψη
Η καλύτερη θεραπεία είναι η πρόληψη. Για να προφυλαχθείτε από την περιοδοντίτιδα:
- Βουρτσίζετε τα δόντια 2 φορές την ημέρα με φθοριούχο οδοντόκρεμα
- Χρησιμοποιείτε οδοντικό νήμα ή μεσοδόντια βουρτσάκια καθημερινά
- Κάνετε επαγγελματικό καθαρισμό και έλεγχο κάθε 6 μήνες
- Αποφύγετε το κάπνισμα
- Παρακολουθείτε και ελέγχετε τυχόν συστηματικές παθήσεις
Τι είναι η περιοδοντίτιδα; Είναι μια σοβαρή, αλλά συχνά υποτιμημένη νόσος που επηρεάζει την υγεία των ούλων και μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια δοντιών αν δεν αντιμετωπιστεί εγκαίρως. Η πρόληψη, η έγκαιρη διάγνωση και η εξατομικευμένη θεραπεία από εξειδικευμένο οδοντίατρο μπορούν να κάνουν τη διαφορά. Φροντίστε το χαμόγελό σας, γιατί η στοματική υγεία είναι αναπόσπαστο κομμάτι της συνολικής σας υγείας.

Ελένη Μαρκοπούλου Συντάκτρια Ιατρικού Περιεχομένου | MSc Δημόσια Υγεία
Η Ελένη Μαρκοπούλου είναι επιστημονική συντάκτρια με ακαδημαϊκό υπόβαθρο στην Ιατρική και μεταπτυχιακές σπουδές στη Δημόσια Υγεία. Εξειδικεύεται στη συγγραφή ιατρικών άρθρων που συνδυάζουν επιστημονική ακρίβεια με απλή και κατανοητή γλώσσα. Στο Iatromedia.gr καλύπτει θέματα πρόληψης, θεραπείας και σύγχρονων ιατρικών εξελίξεων.