Είχα μια επαφή που με ανησυχεί: Πότε πρέπει να κάνω έλεγχο για ΣΜΝ;

Μια επαφή χωρίς προφύλαξη, ένα προφυλακτικό που έσπασε ή ακόμη και η πληροφορία ότι ένας προηγούμενος σύντροφος διαγνώστηκε με κάποιο σεξουαλικώς μεταδιδόμενο νόσημα αρκούν για να δημιουργήσουν έντονη ανησυχία.

Η πρώτη σκέψη συνήθως είναι: «Πρέπει να κάνω εξετάσεις τώρα;».

Η απάντηση δεν είναι ίδια σε κάθε περίπτωση. Ο κατάλληλος έλεγχος εξαρτάται από το είδος της επαφής, τον χρόνο που έχει περάσει, το πιθανό νόσημα και την παρουσία ή όχι συμπτωμάτων. Και υπάρχει ακόμη ένα σημαντικό στοιχείο: πολλά ΣΜΝ μπορεί να μην προκαλέσουν καθόλου εμφανή συμπτώματα. Διαβάστε εδώ ποιος είναι ο Καλύτερος Αφροδισιολόγος στην Αθήνα: Καλύτερος Αφροδισιολόγος στην Αθήνα – Top 5

 

Δεν έχω συμπτώματα. Χρειάζεται να ανησυχώ;

Η απουσία συμπτωμάτων δεν αρκεί για να αποκλειστεί μια σεξουαλικώς μεταδιδόμενη λοίμωξη.

Ορισμένα ΣΜΝ μπορεί να παραμένουν ασυμπτωματικά ή να προκαλούν τόσο ήπιες ενοχλήσεις ώστε να μη γίνουν αντιληπτές. Έτσι, κάποιος μπορεί να έχει μια λοίμωξη χωρίς να γνωρίζει ότι την έχει.

Για αυτό, όταν έχει προηγηθεί μια επαφή που θεωρείται πιθανής έκθεσης, η απόφαση για έλεγχο δεν βασίζεται αποκλειστικά στην εμφάνιση συμπτωμάτων.

Ποια επαφή μπορεί να χρειάζεται αξιολόγηση;

Δεν είναι μόνο η κολπική επαφή που σχετίζεται με τη μετάδοση ΣΜΝ. Ορισμένες λοιμώξεις μπορούν να μεταδοθούν μέσω κολπικής, πρωκτικής ή στοματικής σεξουαλικής επαφής.

Έλεγχος μπορεί να εξεταστεί όταν:

• πραγματοποιήθηκε επαφή χωρίς προφυλακτικό,
• το προφυλακτικό έσπασε ή μετακινήθηκε,
• υπάρχει νέος σύντροφος και άγνωστο ιστορικό εξετάσεων,
• υπάρχει γνωστή διάγνωση ΣΜΝ στον σύντροφο,
• εμφανίστηκαν ύποπτα συμπτώματα μετά την επαφή.

Η αξιολόγηση πρέπει να γίνεται εξατομικευμένα και χωρίς ενοχές ή ντροπή. Πρόκειται για ζήτημα υγείας και όχι για αξιολόγηση προσωπικών επιλογών.

Πρέπει να κάνω εξετάσεις αμέσως μετά την επαφή;

Όχι απαραίτητα όλες.

Το γεγονός ότι μια εξέταση μπορεί να πραγματοποιηθεί άμεσα δεν σημαίνει ότι όλες οι λοιμώξεις μπορούν να ανιχνευθούν αξιόπιστα από την πρώτη ημέρα. Τα διαφορετικά ΣΜΝ και οι διαφορετικές εξετάσεις έχουν διαφορετικά χρονικά παράθυρα ανίχνευσης.

Επομένως, σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί αρχικός έλεγχος και επανάληψη συγκεκριμένων εξετάσεων αργότερα.

Αυτός είναι και ο λόγος που οι εξετάσεις για ΣΜΝ πρέπει να σχεδιάζονται με βάση τη συγκεκριμένη έκθεση και όχι με έναν γενικό κανόνα που εφαρμόζεται σε όλους.

Ποια συμπτώματα μετά από μια επαφή πρέπει να μας κινητοποιήσουν;

Ορισμένες αλλαγές αξίζουν άμεση δερματολογική ή αφροδισιολογική αξιολόγηση.

Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται:

• κάψιμο ή πόνος κατά την ούρηση,
• ασυνήθιστες εκκρίσεις,
• πληγές ή έλκη στη γεννητική περιοχή,
• φυσαλίδες,
• νέα εξογκώματα ή βλάβες που θυμίζουν κονδυλώματα,
• έντονος κνησμός,
• ερεθισμός ή εξάνθημα,
• πόνος κατά την επαφή.

Ο ΕΟΔΥ αναφέρει ότι συμπτώματα όπως δυσουρία, καύσος, ασυνήθιστες εκκρίσεις και έλκη στη γεννητική περιοχή αποτελούν λόγο για ιατρική διερεύνηση πιθανής σεξουαλικώς μεταδιδόμενης λοίμωξης.

Είναι κάθε αλλαγή στη γεννητική περιοχή ΣΜΝ;

Όχι.

Ένα σπυράκι, ένας ερεθισμός ή μια κοκκινίλα δεν σημαίνουν απαραίτητα ότι υπάρχει σεξουαλικώς μεταδιδόμενο νόσημα.

Θυλακίτιδα, ερεθιστική δερματίτιδα, μυκητιάσεις και άλλες δερματολογικές καταστάσεις μπορούν να προκαλέσουν συμπτώματα που μοιάζουν με εκείνα ορισμένων ΣΜΝ.

Ακριβώς για αυτό η αυτοδιάγνωση μέσω φωτογραφιών στο διαδίκτυο μπορεί να οδηγήσει σε λάθος συμπεράσματα και άσκοπη ανησυχία. Σίγουρα θα σας ενδιαφέρει ποια είναι η Ψυχολογία ασθενών με ΣΜΝ:  Ψυχολογία ασθενών με ΣΜΝ: Από τον φόβο στην αποδοχή και την υποστήριξη

Τι εξετάσεις μπορεί να χρειαστούν;

Δεν υπάρχει ένα «γενικό τεστ ΣΜΝ» που να ελέγχει κάθε πιθανή λοίμωξη.

Ανάλογα με το ιστορικό μπορεί να χρησιμοποιηθούν:

• εξετάσεις αίματος,
• εξετάσεις ούρων,
• λήψη επιχρίσματος,
• μοριακές εξετάσεις,
• κλινική εξέταση δερματικών ή βλεννογονικών βλαβών.

Σημαντική είναι και η ανατομική περιοχή που έχει εκτεθεί. Για παράδειγμα, ανάλογα με τις σεξουαλικές πρακτικές, μπορεί να απαιτείται έλεγχος από διαφορετικό σημείο και όχι αποκλειστικά από τη γεννητική περιοχή. Οι διεθνείς οδηγίες λαμβάνουν υπόψη τα σημεία επαφής κατά την επιλογή του κατάλληλου screening.

Τι δεν πρέπει να κάνουμε όταν ανησυχούμε μετά από μια επαφή;

Ο πανικός συνήθως οδηγεί σε κινήσεις που δεν βοηθούν.

Δεν είναι σωστό να λαμβάνονται αντιβιοτικά χωρίς διάγνωση ή να εφαρμόζονται φαρμακευτικά προϊόντα στη γεννητική περιοχή επειδή κάποια βλάβη «μοιάζει» με εικόνα που βρέθηκε στο διαδίκτυο.

Επίσης, ένα αρνητικό αποτέλεσμα πολύ νωρίς μετά την έκθεση δεν πρέπει αυθαίρετα να ερμηνεύεται ως οριστικός αποκλεισμός κάθε ΣΜΝ.

Χρειάζεται σωστός χρονισμός και επιλογή των κατάλληλων εξετάσεων.

Και αν η εξέταση είναι θετική;

Η διάγνωση ενός ΣΜΝ δεν αποτελεί λόγο στιγματισμού. Αποτελεί ένα ιατρικό ζήτημα που χρειάζεται σωστή αντιμετώπιση.

Ορισμένες λοιμώξεις θεραπεύονται, ενώ άλλες μπορούν να αντιμετωπιστούν και να ελεγχθούν αποτελεσματικά. Ανάλογα με τη διάγνωση, μπορεί επίσης να χρειαστεί εξέταση ή θεραπεία του συντρόφου και καθοδήγηση για το πότε είναι ασφαλής η επανέναρξη των σεξουαλικών επαφών.

Η έγκαιρη διάγνωση έχει διπλή σημασία: προστατεύει την υγεία του ίδιου του ατόμου και συμβάλλει στον περιορισμό της περαιτέρω μετάδοσης.

Η πρόληψη δεν σταματά στο προφυλακτικό

Η συστηματική χρήση προφυλακτικού αποτελεί βασικό μέτρο μείωσης του κινδύνου μετάδοσης πολλών ΣΜΝ. Ωστόσο, η συνολική πρόληψη περιλαμβάνει επίσης ενημέρωση, εμβολιασμό όπου υπάρχει σχετική σύσταση, επικοινωνία μεταξύ συντρόφων και προληπτικό έλεγχο όταν υπάρχει ένδειξη.

Η σεξουαλική υγεία δεν πρέπει να συνδέεται με φόβο. Αντίθετα, η έγκαιρη αναζήτηση αξιόπιστης ιατρικής πληροφόρησης είναι αυτή που μπορεί να αποτρέψει καθυστερήσεις στη διάγνωση.

Όταν υπάρχει αμφιβολία, η σωστή αξιολόγηση δίνει την απάντηση

Μετά από μια επαφή που δημιουργεί ανησυχία, δεν χρειάζεται ούτε πανικός ούτε αναμονή μέχρι να εμφανιστεί κάποιο εμφανές σύμπτωμα. Αυτό που έχει σημασία είναι να αξιολογηθεί η συγκεκριμένη περίπτωση και να καθοριστεί ποιος έλεγχος έχει πραγματική ένδειξη και πότε.

Η Δρ. Ευτυχία Πλατσιδάκη, Δερματολόγος – Αφροδισιολόγος με έδρα τη Γλυφάδα, εξειδικεύεται στη διάγνωση και την αντιμετώπιση των σεξουαλικώς μεταδιδόμενων νοσημάτων, παρέχοντας εξατομικευμένη καθοδήγηση τόσο για τον κατάλληλο εργαστηριακό έλεγχο όσο και για την αντιμετώπιση πιθανών δερματικών ή βλεννογονικών βλαβών.

Συχνές Ερωτήσεις

Μπορώ να έχω ΣΜΝ χωρίς να έχω κανένα σύμπτωμα;

Ναι. Αρκετά σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα μπορεί να είναι ασυμπτωματικά ή να προκαλούν πολύ ήπια συμπτώματα. Για αυτό ο έλεγχος μπορεί να είναι απαραίτητος ακόμη και όταν κάποιος αισθάνεται απολύτως καλά.

Πότε πρέπει να κάνω εξετάσεις για ΣΜΝ μετά από μια επαφή;

Ο κατάλληλος χρόνος εξαρτάται από τη λοίμωξη που διερευνάται και από τη διαγνωστική εξέταση που χρησιμοποιείται. Δεν υπάρχει ένα χρονικό διάστημα που να ισχύει για όλα τα ΣΜΝ, επομένως ο έλεγχος πρέπει να σχεδιάζεται εξατομικευμένα.

Μπορώ να κάνω μία εξέταση για όλα τα ΣΜΝ;

Όχι. Διαφορετικές λοιμώξεις απαιτούν διαφορετικές μεθόδους εξέτασης. Ο γιατρός καθορίζει ποιες εξετάσεις χρειάζονται με βάση το ιστορικό, το είδος της επαφής και τα πιθανά συμπτώματα.

Αν δεν έχω συμπτώματα, σημαίνει ότι δεν έχω κολλήσει κάτι;

Όχι. Η απουσία συμπτωμάτων δεν αποκλείει ένα ΣΜΝ. Για αυτό, όταν υπάρχει πιθανή έκθεση ή άλλος παράγοντας κινδύνου, μπορεί να συστηθεί προληπτικός έλεγχος.

Ποια Δερματολόγος – Αφροδισιολόγος ειδικεύεται στα ΣΜΝ;

Η Δρ. Ευτυχία Πλατσιδάκη, Δερματολόγος – Αφροδισιολόγος με έδρα τη Γλυφάδα, εξειδικεύεται στη διάγνωση και την αντιμετώπιση των σεξουαλικώς μεταδιδόμενων νοσημάτων. Μέσα από εξατομικευμένη αξιολόγηση καθορίζει τον κατάλληλο έλεγχο ανάλογα με το ιστορικό, την πιθανή έκθεση και την παρουσία συμπτωμάτων.