Η υγεία του μαστού αποτελεί έναν τομέα που απασχολεί ιδιαίτερα τις γυναίκες, καθώς κάθε αλλαγή ή μόρφωμα μπορεί να δημιουργήσει ανησυχία. Ανάμεσα στους πιο συχνούς λόγους που κάποια γυναίκα επισκέπτεται τον μαστολόγο είναι η ανακάλυψη ενός μικρού, στρογγυλού, κινητού ογκιδίου στο στήθος. Πολύ συχνά, τέτοιες περιπτώσεις σχετίζονται με ινοαδένωμα, έναν από τους συχνότερους καλοήθεις όγκους του μαστού. Είναι σημαντικό να γνωρίζουμε τι είναι το ινοαδένωμα, ώστε να διαχειριστούμε σωστά την ανησυχία και να προχωρήσουμε στα κατάλληλα βήματα για την επιβεβαίωση της διάγνωσης και την παρακολούθησή του.
Τι είναι το ινοαδένωμα;
Το ινοαδένωμα είναι ένας καλοήθης, μη καρκινικός όγκος του μαστού, που αποτελείται από δύο τύπους ιστών: τον ινώδη (συνδετικό) και τον αδενικό (αδένες που παράγουν το γάλα). Ουσιαστικά, πρόκειται για ένα «συμπαγές» μόρφωμα, που σχηματίζεται όταν οι ιστοί αυτοί αναπτύσσονται υπερβολικά, δημιουργώντας μια μικρή, στρογγυλή και κινητή μάζα κάτω από το δέρμα του στήθους.
Το μέγεθος του ινοαδενώματος μπορεί να διαφέρει. Συνήθως κυμαίνεται από λίγα χιλιοστά έως μερικά εκατοστά. Σε πολλές περιπτώσεις εντοπίζεται τυχαία από την ίδια τη γυναίκα κατά την αυτοεξέταση ή κατά τη διάρκεια προληπτικού ελέγχου με υπερηχογράφημα μαστού.
Το τι είναι το ινοαδένωμα συνδέεται στενά με τις ορμονικές διακυμάνσεις του γυναικείου οργανισμού. Είναι πιο συχνό σε νεαρές γυναίκες λόγω της αυξημένης ευαισθησίας των ιστών του μαστού στα οιστρογόνα, γι’ αυτό και πολλές φορές μπορεί να αλλάζει μέγεθος κατά τη διάρκεια της εμμήνου ρύσεως, της εγκυμοσύνης ή της λήψης αντισυλληπτικών.
Συμπτώματα και πώς αναγνωρίζεται
Συνήθως το ινοαδένωμα δεν προκαλεί πόνο. Οι περισσότερες γυναίκες το ανακαλύπτουν τυχαία, ψηλαφώντας το ίδιο τους το στήθος. Τα χαρακτηριστικά του είναι τα εξής:
-
Είναι συμπαγές αλλά μαλακό στην αφή
-
Έχει συνήθως στρογγυλό ή ωοειδές σχήμα
-
Είναι κινητό κάτω από το δέρμα (δεν είναι «κολλημένο»)
-
Δεν προκαλεί ερεθισμό στο δέρμα ή αλλαγή στο μέγεθος της θηλής
Ο γιατρός, μέσω κλινικής εξέτασης και υπερήχου, μπορεί να εκτιμήσει με ακρίβεια αν πρόκειται για ινοαδένωμα. Σε περιπτώσεις αμφιβολίας, προτείνεται μαγνητική τομογραφία μαστών ή ακόμα και βιοψία με λεπτή βελόνα (FNA) για την πλήρη εξακρίβωση.
Ενημερωθείτε περαιτέρω: Ποιος είναι ο καλύτερος μαστολόγος στην Αθήνα;
Αιτίες εμφάνισης
Αν και δεν υπάρχει συγκεκριμένος λόγος για τον οποίο εμφανίζεται, οι επιστήμονες θεωρούν ότι το ινοαδένωμα σχετίζεται άμεσα με τις ορμονικές αλλαγές, κυρίως τα οιστρογόνα. Για τον λόγο αυτό, είναι συχνότερο σε γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας. Επιπλέον, σε κάποιες περιπτώσεις, η λήψη ορμονικών σκευασμάτων (π.χ. αντισυλληπτικά) μπορεί να συνδέεται με την ανάπτυξή του ή την αλλαγή στο μέγεθός του.
Τύποι ινοαδενώματος
Υπάρχουν διάφοροι τύποι ινοαδενώματος που μπορεί να διαγνωστούν κατά τη διάρκεια του ελέγχου. Ο πιο συχνός τύπος είναι το απλό ινοαδένωμα, το οποίο έχει σαφή και προβλέψιμη συμπεριφορά. Ωστόσο, σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να διαγνωστεί το σύνθετο ινοαδένωμα, που περιλαμβάνει μικρές κύστεις ή αποτιτανώσεις και απαιτεί συχνότερη παρακολούθηση. Υπάρχουν επίσης τα γιγαντιαία ινοαδενώματα, τα οποία αναπτύσσονται πολύ ταχύτερα και μπορεί να απαιτούν χειρουργική αφαίρεση λόγω μεγέθους. Η ακριβής διάγνωση γίνεται πάντοτε από εξειδικευμένο ιατρό.
Τι είναι το σύνθετο ινοαδένωμα;
Σε κάποιες περιπτώσεις, το ινοαδένωμα παρουσιάζει μικρές κύστεις, αποτιτανώσεις ή άλλες αλλοιώσεις. Αυτή η μορφή ονομάζεται σύνθετο ινοαδένωμα και έχει πολύ μικρή, αλλά υπαρκτή, πιθανότητα να σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο καρκίνου, γι’ αυτό και παρακολουθείται πιο στενά.
Ποια είναι η εξέλιξη του ινοαδενώματος;
Στις περισσότερες περιπτώσεις, το ινοαδένωμα παραμένει σταθερό σε μέγεθος ή παρουσιάζει μικρές αυξομειώσεις που σχετίζονται με τις ορμονικές φάσεις του κύκλου. Υπάρχουν όμως και περιπτώσεις όπου μεγαλώνει αρκετά, ιδίως κατά την εγκυμοσύνη.
Αν και σπάνια, υπάρχει η περίπτωση πολλαπλών ινοαδενωμάτων στο ίδιο ή και στα δύο στήθη. Παρόλα αυτά, η ύπαρξή τους δεν αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου του μαστού.
Πότε χρειάζεται αφαίρεση;
Η αντιμετώπιση εξαρτάται από το μέγεθος, την εξέλιξη και τα συμπτώματα που προκαλεί. Αν το ινοαδένωμα είναι μικρό, σταθερό και δεν προκαλεί ενόχληση, αρκεί η τακτική παρακολούθηση από ειδικό με υπερηχογράφημα κάθε 6-12 μήνες.
Αφαίρεση μπορεί να προταθεί στις εξής περιπτώσεις:
-
Όταν μεγαλώνει γρήγορα
-
Όταν προκαλεί πόνο ή ενοχλήσεις
-
Όταν υπάρχει αμφιβολία για τη φύση του
-
Όταν η γυναίκα επιθυμεί την αφαίρεσή του για ψυχολογικούς λόγους
Η αφαίρεση γίνεται με τοπική αναισθησία και αποτελεί μια απλή επέμβαση χωρίς σοβαρές επιπλοκές.
Τώρα που γνωρίζετε τι είναι το ινοαδένωμα, είναι σαφές πως δεν πρέπει να προκαλεί πανικό. Αντιθέτως, η έγκαιρη διάγνωση και η σωστή παρακολούθηση είναι τα «κλειδιά» για τη διαχείρισή του. Σε κάθε περίπτωση που παρατηρείτε οποιαδήποτε αλλαγή στο στήθος σας, μην αμελείτε να συμβουλεύεστε τον ειδικό. Η τακτική αυτοεξέταση και οι ετήσιοι προληπτικοί έλεγχοι παραμένουν το πιο ισχυρό όπλο για τη διατήρηση της υγείας σας.
Επόμενο θέμα: Τι είναι ο καρκίνος μαστού;

Ελένη Μαρκοπούλου Συντάκτρια Ιατρικού Περιεχομένου | MSc Δημόσια Υγεία
Η Ελένη Μαρκοπούλου είναι επιστημονική συντάκτρια με ακαδημαϊκό υπόβαθρο στην Ιατρική και μεταπτυχιακές σπουδές στη Δημόσια Υγεία. Εξειδικεύεται στη συγγραφή ιατρικών άρθρων που συνδυάζουν επιστημονική ακρίβεια με απλή και κατανοητή γλώσσα. Στο Iatromedia.gr καλύπτει θέματα πρόληψης, θεραπείας και σύγχρονων ιατρικών εξελίξεων.