Το γλαύκωμα αποτελεί μία από τις συχνότερες και σοβαρότερες παθήσεις των οφθαλμών, καθώς οδηγεί σε προοδευτική και μη αναστρέψιμη βλάβη του οπτικού νεύρου. Υπολογίζεται ότι εκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως πάσχουν από γλαύκωμα, ενώ ένα σημαντικό ποσοστό παραμένει αδιάγνωστο. Η νόσος χαρακτηρίζεται ως «σιωπηλός κλέφτης της όρασης», καθώς στα αρχικά στάδια εξελίσσεται χωρίς εμφανή συμπτώματα. Το γλαύκωμα μπορεί να προσβάλλει άτομα κάθε ηλικίας, όμως η συχνότητά του αυξάνεται μετά τα 40 έτη. Η πρώιμη διάγνωση του γλαυκώματος είναι ζωτικής σημασίας, καθώς η έγκαιρη θεραπεία μπορεί να επιβραδύνει την εξέλιξη της νόσου και να διατηρήσει την όραση. Σε αυτό το πλαίσιο, οι εξετάσεις οπτικών πεδίων και η οπτική τομογραφία συνοχής (OCT) αποτελούν αναπόσπαστα εργαλεία της σύγχρονης οφθαλμολογίας.
Τι είναι το γλαύκωμα και πώς επηρεάζει την όραση
Το γλαύκωμα δεν είναι μία ενιαία νόσος, αλλά μια ομάδα παθήσεων που έχουν κοινό χαρακτηριστικό τη σταδιακή βλάβη του οπτικού νεύρου. Στις περισσότερες περιπτώσεις, το γλαύκωμα σχετίζεται με αυξημένη ενδοφθάλμια πίεση, χωρίς αυτό να αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση. Υπάρχουν μορφές γλαυκώματος που εμφανίζονται ακόμη και με φυσιολογικές τιμές πίεσης. Η συχνότερη μορφή είναι το πρωτοπαθές γλαύκωμα ανοικτής γωνίας, το οποίο εξελίσσεται αργά και ανώδυνα. Καθώς το γλαύκωμα προχωρά, επηρεάζει πρώτα την περιφερική όραση, δημιουργώντας ελλείμματα στα οπτικά πεδία, τα οποία ο ασθενής συχνά δεν αντιλαμβάνεται. Αν δεν αντιμετωπιστεί, το γλαύκωμα μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρή απώλεια όρασης και τελικά σε τύφλωση. Για τον λόγο αυτό, ο προληπτικός έλεγχος και η συστηματική παρακολούθηση είναι καθοριστικής σημασίας.
Δείτε επίσης: Οι Καλύτεροι Οφθαλμίατροι στην Ελλάδα το 2026
Παράγοντες κινδύνου και πρόληψη του γλαυκώματος
Η κατανόηση των παραγόντων κινδύνου για το γλαύκωμα βοηθά στην έγκαιρη διάγνωση και πρόληψη της νόσου. Στους σημαντικότερους παράγοντες περιλαμβάνονται η αυξημένη ηλικία, το οικογενειακό ιστορικό γλαυκώματος, η μυωπία, ο σακχαρώδης διαβήτης και η παρατεταμένη χρήση κορτικοστεροειδών. Επίσης, άτομα με καρδιαγγειακά νοσήματα ή χαμηλή αρτηριακή πίεση ενδέχεται να διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης γλαυκώματος. Η πρόληψη βασίζεται κυρίως στον τακτικό οφθαλμολογικό έλεγχο, ακόμη και όταν δεν υπάρχουν συμπτώματα. Η μέτρηση της ενδοφθάλμιας πίεσης, η εξέταση του οπτικού νεύρου και οι εξειδικευμένες απεικονιστικές εξετάσεις αποτελούν βασικά βήματα για την έγκαιρη ανίχνευση του γλαυκώματος και την αποφυγή μόνιμων βλαβών.
Σας ενδιαφέρει επίσης: Τι είναι η μυωπία;
Οπτικά πεδία: Βασικό εργαλείο στη διάγνωση του γλαυκώματος
Η εξέταση των οπτικών πεδίων είναι θεμελιώδης για τη διάγνωση και την παρακολούθηση του γλαυκώματος. Μέσω αυτής της εξέτασης αξιολογείται η λειτουργική ικανότητα της όρασης και εντοπίζονται τυχόν απώλειες στην περιφερική όραση. Στο γλαύκωμα, τα χαρακτηριστικά ελλείμματα στα οπτικά πεδία αντικατοπτρίζουν τη βλάβη του οπτικού νεύρου. Η εξέταση είναι ανώδυνη, επαναλήψιμη και επιτρέπει τη σύγκριση αποτελεσμάτων σε βάθος χρόνου. Έτσι, ο οφθαλμίατρος μπορεί να εκτιμήσει αν το γλαύκωμα παραμένει σταθερό ή παρουσιάζει επιδείνωση. Τα οπτικά πεδία αποτελούν βασικό κριτήριο για την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας της θεραπείας και τη λήψη αποφάσεων σχετικά με την τροποποίησή της.
Διαβάστε επίσης: LASIK: Πόσο ασφαλές είναι;
OCT και γλαύκωμα: Πρώιμη διάγνωση με ακρίβεια
Η οπτική τομογραφία συνοχής (OCT) έχει φέρει επανάσταση στη διάγνωση του γλαυκώματος. Πρόκειται για μια σύγχρονη, μη επεμβατική εξέταση που παρέχει υψηλής ανάλυσης εικόνες των στιβάδων του αμφιβληστροειδούς και του οπτικού νεύρου. Στο γλαύκωμα, το OCT επιτρέπει την ανίχνευση δομικών αλλοιώσεων πριν ακόμη εμφανιστούν λειτουργικές απώλειες στα οπτικά πεδία. Αυτό καθιστά το OCT ιδιαίτερα πολύτιμο για την πρώιμη διάγνωση του γλαυκώματος και την παρακολούθηση της εξέλιξής του. Ο συνδυασμός OCT και οπτικών πεδίων προσφέρει ολοκληρωμένη εικόνα της νόσου, επιτρέποντας πιο στοχευμένη και αποτελεσματική θεραπευτική προσέγγιση.
Συμπερασματικά το γλαύκωμα είναι μια χρόνια και προοδευτική πάθηση που απαιτεί διαρκή επαγρύπνηση και συστηματική παρακολούθηση. Η έγκαιρη διάγνωση μέσω εξειδικευμένων εξετάσεων, όπως τα οπτικά πεδία και το OCT, αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της νόσου. Με τη σωστή και έγκαιρη θεραπεία, το γλαύκωμα μπορεί να ελεγχθεί και να διατηρηθεί η όραση σε ικανοποιητικό επίπεδο για πολλά χρόνια. Ο τακτικός προληπτικός έλεγχος από εξειδικευμένο οφθαλμίατρο είναι καθοριστικός για την προστασία της όρασης και της ποιότητας ζωής.
3 Συχνές Ερωτήσεις για το γλαύκωμα
Το γλαύκωμα θεραπεύεται οριστικά;
Όχι, το γλαύκωμα δεν θεραπεύεται, αλλά μπορεί να ελεγχθεί με κατάλληλη αγωγή.
Πότε πρέπει να γίνεται έλεγχος για γλαύκωμα;
Συνιστάται προληπτικός έλεγχος μετά τα 40 έτη ή νωρίτερα αν υπάρχουν παράγοντες κινδύνου.
Είναι απαραίτητο το OCT σε όλους τους ασθενείς με γλαύκωμα;
Ναι, το OCT βοηθά στην πρώιμη διάγνωση και στη μακροχρόνια παρακολούθηση της νόσου.
