Πρωκτική φλεβική θρόμβωση: Ποια είναι η διαφορά από τις αιμορροΐδες;

Η πρωκτική περιοχή αποτελεί ένα από τα πιο σύνθετα ανατομικά τμήματα του ανθρώπινου σώματος, καθώς συγκεντρώνει αγγεία, νεύρα και μυϊκές δομές που συνεργάζονται αρμονικά για να εξασφαλίσουν την ομαλή λειτουργία του εντέρου και της αφόδευσης. Το φλεβικό πλέγμα που περιβάλλει το εξωτερικό χείλος του πρωκτού είναι πολύ ευαίσθητο στις αλλαγές της πίεσης μέσα στην κοιλιά. Επειδή στην περιοχή υπάρχουν πολλά νεύρα, ακόμη και μικρός ερεθισμός μπορεί να προκαλέσει πόνο ή δυσφορία. Η πρωκτική φλεβική θρόμβωση, μια πάθηση που χαρακτηρίζεται από την έναρξη πολύ έντονου πόνου, εμφανίζεται όταν σχηματίζεται θρόμβος μέσα σε μια εξωτερική φλέβα. Ο θρόμβος προκαλεί απότομη διάταση της φλέβας, δημιουργώντας μια σφαιρική διόγκωση, την οποία ο ασθενής αντιλαμβάνεται αμέσως, τόσο ως αίσθημα πίεσης όσο και ως ορατή αλλαγή στην περιοχή. 

Παρόλο που τα συμπτώματα είναι έντονα, η θρόμβωση αυτή αποτελεί τοπικό πρόβλημα και δεν έχει σχέση με άλλες θρομβώσεις ή διαταραχές του αίματος. Οι περισσότεροι ασθενείς αιφνιδιάζονται από τη μεγάλη ένταση του πόνου, καθώς η πάθηση εξελίσσεται σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα, συνήθως εντός ωρών. Το ογκίδιο μπορεί να φτάσει σε μέγεθος κερασιού ή μεγαλύτερο, έχει μπλε ή μωβ χρωματισμό και προκαλεί έντονη δυσφορία στην καθιστή θέση, στη βάδιση και φυσικά στην αφόδευση. Εξαιτίας της οξείας πορείας της και της χαρακτηριστικής εικόνας της, αποτελεί μία από τις πιο αναγνωρίσιμες και συχνές επείγουσες παθήσεις της περιοχής.

Διαφορές μεταξύ πρωκτικής φλεβικής θρόμβωσης και αιμορροϊδοπάθειας

Παρότι η θρόμβωση εντοπίζεται στον ίδιο χώρο με τις αιμορροΐδες, οι δύο παθήσεις διαφέρουν ουσιαστικά τόσο στην παθογένεια όσο και στην κλινική τους εικόνα. Οι αιμορροΐδες, αποτελούν φυσιολογικές φλέβες που λειτουργούν σαν μικρά «μαξιλαράκια» γύρω από τον πρωκτικό σωλήνα, τα οποία συμβάλλουν στη βέλτιστη λειτουργία της εγκράτειας. Η αιμορροϊδοπάθεια εκδηλώνεται όταν οι δομές αυτές πρηστούν, ερεθιστούν ή αιμορραγούν, συνήθως λόγω χρόνιας καταπόνησης, δυσκοιλιότητας ή αυξημένης ενδοκοιλιακής πίεσης. Η συμπτωματολογία των αιμορροΐδων είναι πιο ήπια και εξελίσσεται σταδιακά. Ο ασθενής μπορεί να αναφέρει φαγούρα, αίσθημα βάρους, ευαισθησία ή παρουσία αίματος στο χαρτί μετά την κένωση, χωρίς όμως να νιώθει τον έντονο, ξαφνικό πόνο που προκαλεί η θρόμβωση.

Αντίθετα, η πρωκτική φλεβική θρόμβωση εμφανίζεται ξαφνικά, με τον πόνο να κορυφώνεται στο πρώτο 24ωρο. Η διόγκωση είναι σκληρή, σαφώς εντοπισμένη και έχει χαρακτηριστικό μωβ χρώμα. Ο πόνος μπορεί να είναι τόσο έντονος ώστε ο ασθενής αδυνατεί να καθίσει ή αναγκάζεται να παίρνει συγκεκριμένες θέσεις για να περιορίσει την πίεση στην περιοχή. Η διαφορά αυτή στην πορεία των συμπτωμάτων αποτελεί καθοριστικό στοιχείο για τη διάκριση των δύο παθήσεων. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό, διότι η αντιμετώπισή τους είναι εντελώς διαφορετική. Οι αιμορροΐδες αντιμετωπίζονται με τεχνικές που στοχεύουν στη μείωση της φλεγμονής και της διόγκωσης, ενώ η θρόμβωση συχνά αντιμετωπίζεται με άμεση μικροχειρουργική παρέμβαση ή συντηρητική αγωγή ανάλογα με το χρονικό στάδιο.

Μπορεί να σας ενδιαφέρει: Ποιος είναι ο καλύτερος χειρουργός για αιμορροΐδες στην Αθήνα;

Αίτια εμφάνισης της πρωκτικής φλεβικής θρόμβωσης 

Η εμφάνιση πρωκτικής φλεβικής θρόμβωσης σχετίζεται συχνά με παράγοντες που αυξάνουν απότομα την ενδοκοιλιακή πίεση ή οδηγούν σε αιφνίδια συμφόρηση του φλεβικού πλέγματος. Η δυσκοιλιότητα και η έντονη προσπάθεια κατά την κένωση αποτελούν τους συνηθέστερους μηχανισμούς. Η παρατεταμένη καθιστική θέση, ιδίως σε σκληρές επιφάνειες, η συγκεκριμένες αθλητικές δραστηριότητες, όπως η άρση βαρών, καθώς και τα επεισόδια διάρροιας, καταπονούν την περιοχή, συμβάλλουν επίσης στη δημιουργία θρόμβου. Σε γυναίκες, η εγκυμοσύνη και η περίοδος της λοχείας αποτελούν περιόδους αυξημένου κινδύνου, λόγω μεταβολών στην κυκλοφορία του αίματος, συμπίεσης φλεβών και ορμονικών παραγόντων.

Ο Δρ. Δημήτριος Μουσιώλης, Πρωκτολόγος Χειρουργός, σημειώνει ότι η αφυδάτωση και η χαμηλή πρόσληψη φυτικών ινών παίζουν καθοριστικό ρόλο, καθώς οδηγούν στη δημιουργία σκληρών κοπράνων που ασκούν υπερβολική πίεση στον πρωκτικό σωλήνα και στο φλεβικό πλέγμα. Τονίζει επίσης ότι η θρόμβωση μπορεί να εμφανιστεί όχι μόνο σε άτομα με ιστορικό αιμορροϊδοπάθειας, αλλά και σε ασθενείς χωρίς προηγούμενα προβλήματα. Η προδιάθεση, σύμφωνα με τον ίδιο, δημιουργείται κυρίως από τις καθημερινές συνήθειες του εντέρου και από τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζεται η αφόδευση: η παρατεταμένη παραμονή στην τουαλέτα, η ανάγνωση κινητού τηλεφώνου και η επαναλαμβανόμενη προσπάθεια αποτελούν συνήθειες που αυξάνουν σημαντικά την πιθανότητα εμφάνισης επεισοδίου.

Διαγνωστική προσέγγιση και θεραπεία 

Η διάγνωση της πρωκτικής φλεβικής θρόμβωσης βασίζεται κυρίως στην κλινική εξέταση. Ο εξειδικευμένος ιατρός αναγνωρίζει άμεσα την τυπική σφαιρική, επώδυνη διόγκωση και την μωβ χροιά του ογκιδίου και αποκλείει άλλες παθήσεις, όπως η ραγάδα πρωκτού ή το περιεδρικό απόστημα. Ο Δρ. Δημήτριος Μουσιώλης, ένας από τους πλέον καταξιωμένους πρωκτολόγους στην Αθήνα εξηγεί ότι η εξέταση δεν απαιτεί επώδυνους χειρισμούς και στις περισσότερες περιπτώσεις η διάγνωση τίθεται με απλή επισκόπηση.

Η θεραπεία εξαρτάται από το χρονικό σημείο στο οποίο ο ασθενής απευθύνεται στον ειδικό. Όπως αναφέρει ο Δρ. Μουσιώλης, όταν η εξέταση πραγματοποιηθεί εντός των πρώτων 48 έως 72 ωρών, η άμεση μικροχειρουργική αφαίρεση του θρόμβου είναι η πλέον ενδεδειγμένη μέθοδος, ιδιαίτερα όταν ο πόνος είναι δυσβάσταχτος. Η μέθοδος αυτή, διαρκεί λίγα λεπτά και πραγματοποιείται με τοπική αναισθησία. Η ανακούφιση είναι άμεση, καθώς η πίεση στο δέρμα μειώνεται από τη στιγμή που αφαιρείται ο θρόμβος. Σε περιπτώσεις όπου ο πόνος έχει αρχίσει να υποχωρεί, στην συνέχεια συστήνεται συντηρητική αντιμετώπιση με αντιφλεγμονώδη, αναλγητικά και καθιστικά μπάνια. Η ρύθμιση της δυσκοιλιότητας αποτελεί βασικό μέρος της θεραπείας, ενώ ο ειδικός επιμένει ιδιαίτερα στη σημασία της πρόσληψης υγρών και της συμμόρφωσης στις οδηγίες.

Διαγνωστική προσέγγιση και θεραπεία 

Η διάγνωση της πρωκτικής φλεβικής θρόμβωσης βασίζεται κυρίως στην κλινική εξέταση. Ο εξειδικευμένος ιατρός αναγνωρίζει άμεσα την τυπική σφαιρική, επώδυνη διόγκωση και την μωβ χροιά του ογκιδίου και αποκλείει άλλες παθήσεις, όπως η ραγάδα πρωκτού ή το περιεδρικό απόστημα. Ο Δρ. Δημήτριος Μουσιώλης, ένας από τους πλέον καταξιωμένους πρωκτολόγους στην Αθήνα εξηγεί ότι η εξέταση δεν απαιτεί επώδυνους χειρισμούς και στις περισσότερες περιπτώσεις η διάγνωση τίθεται με απλή επισκόπηση.

Η θεραπεία εξαρτάται από το χρονικό σημείο στο οποίο ο ασθενής απευθύνεται στον ειδικό. Όπως αναφέρει ο Δρ. Μουσιώλης, όταν η εξέταση πραγματοποιηθεί εντός των πρώτων 48 έως 72 ωρών, η άμεση μικροχειρουργική αφαίρεση του θρόμβου είναι η πλέον ενδεδειγμένη μέθοδος, ιδιαίτερα όταν ο πόνος είναι δυσβάσταχτος. Η μέθοδος αυτή, διαρκεί λίγα λεπτά και πραγματοποιείται με τοπική αναισθησία. Η ανακούφιση είναι άμεση, καθώς η πίεση στο δέρμα μειώνεται από τη στιγμή που αφαιρείται ο θρόμβος. Σε περιπτώσεις όπου ο πόνος έχει αρχίσει να υποχωρεί, στην συνέχεια συστήνεται συντηρητική αντιμετώπιση με αντιφλεγμονώδη, αναλγητικά και καθιστικά μπάνια. Η ρύθμιση της δυσκοιλιότητας αποτελεί βασικό μέρος της θεραπείας, ενώ ο ειδικός επιμένει ιδιαίτερα στη σημασία της πρόσληψης υγρών και της συμμόρφωσης στις οδηγίες.

Συχνές Ερωτήσεις 

1. Μπορεί η πρωκτική φλεβική θρόμβωση να υποχωρήσει μόνη της;

Ναι. Σε αρκετές περιπτώσεις, η διόγκωση υποχωρεί σταδιακά μέσα σε 1–3 εβδομάδες, ιδιαίτερα όταν ο πόνος έχει ήδη αρχίσει να μειώνεται. Ωστόσο, η υποχώρηση μπορεί να αφήσει περίσσεια δέρματος, η οποία συχνά ενοχλεί αισθητικά ή λειτουργικά.

2. Είναι η πρωκτική φλεβική θρόμβωση επικίνδυνη;

Όχι. Παρότι προκαλεί πολύ έντονο πόνο, δεν σχετίζεται με επικίνδυνες θρομβώσεις σε άλλα σημεία του σώματος. Πρόκειται για τοπική πάθηση που δεν επηρεάζει την κυκλοφορία του αίματος συνολικά.

3. Υπάρχει τρόπος να αποφευχθεί ο σχηματισμός νέας θρόμβωσης;

Ναι. Η καλή ενυδάτωση, η υψηλή πρόσληψη φυτικών ινών, η αποφυγή παρατεταμένης παραμονής στην τουαλέτα και η υιοθέτηση ήπιων συνηθειών αφόδευσης μειώνουν σημαντικά την πιθανότητα υποτροπής. Άτομα με καθιστική εργασία ωφελούνται από συχνά διαλείμματα και αλλαγή θέσης.

4. Μπορεί να επανέλθει το δέρμα στην αρχική του μορφή μετά τη θρόμβωση;

Ανάλογα με το μέγεθος της θρόμβωσης, μπορεί να παραμείνει μικρή περίσσεια δέρματος. Αυτή δεν είναι επικίνδυνη αλλά μπορεί να προκαλεί ενόχληση ή δυσκολία στον καθαρισμό. Αφαιρείται εύκολα αν το επιθυμεί ο ασθενής.

5. Η θρόμβωση μπορεί να σχετίζεται με καρκίνο του εντέρου ή άλλη σοβαρή πάθηση;

Όχι. Δεν έχει καμία σχέση με κακοήθειες ή παθήσεις του παχέος εντέρου. Ωστόσο, αν υπάρχουν συμπτώματα όπως αιμορραγία, ανεξήγητη απώλεια βάρους ή μεταβολή στις κενώσεις, απαιτείται έλεγχος από ειδικό.