Μια από τις απορίες που απασχολεί πολλούς άνδρες, ειδικά μετά την ηλικία των 50, είναι το “τι είναι η ακράτεια ούρων στους άνδρες”. Η ακράτεια ούρων είναι η ακούσια απώλεια ούρων, η οποία μπορεί να επηρεάσει την καθημερινότητα, την αυτοπεποίθηση και την κοινωνική ζωή. Αν και συχνά θεωρείται «γυναικείο» πρόβλημα, στην πραγματικότητα πρόκειται για ένα ζήτημα που αφορά και σημαντικό ποσοστό του ανδρικού πληθυσμού.
Η κατάσταση αυτή δεν είναι ασθένεια από μόνη της, αλλά σύμπτωμα που μπορεί να σχετίζεται με διάφορες παθήσεις ή καταστάσεις, όπως προβλήματα του προστάτη, νευρολογικές διαταραχές ή παρενέργειες από ιατρικές επεμβάσεις. Στο κείμενο που ακολουθεί θα αναλύσουμε τι είναι η ακράτεια ούρων στους άνδρες, ποια είναι τα αίτια και οι μορφές της, πώς γίνεται η διάγνωση και ποιες είναι οι σύγχρονες θεραπευτικές επιλογές.
Τι είναι η ακράτεια ούρων στους άνδρες;
Η ακράτεια ούρων στους άνδρες ορίζεται ως η ακούσια διαρροή ούρων, ανεξάρτητα από το αν είναι μικρή ή μεγάλη σε ποσότητα. Μπορεί να εμφανιστεί κατά τη διάρκεια σωματικής δραστηριότητας, όταν αυξάνεται η πίεση στην κοιλιά, ή ακόμη και χωρίς καμία προειδοποίηση. Η πάθηση αυτή μπορεί να είναι παροδική ή μόνιμη, ανάλογα με την αιτία.
Υπάρχουν διάφοροι τύποι ακράτειας, καθένας με διαφορετικό μηχανισμό και αιτιολογία:
-
Ακράτεια προσπάθειας: Διαρροή ούρων κατά το βήξιμο, το φτέρνισμα, το γέλιο ή την άρση βάρους.
-
Επιτακτική ακράτεια: Ξαφνική και έντονη ανάγκη για ούρηση, που συχνά δεν προλαβαίνει να ελεγχθεί.
-
Μεικτή ακράτεια: Συνδυασμός των δύο παραπάνω τύπων.
-
Ακράτεια υπερχείλισης: Η κύστη δεν αδειάζει πλήρως και εμφανίζονται συχνές μικρές διαρροές.
-
Λειτουργική ακράτεια: Όταν η φυσική ή γνωστική κατάσταση του ατόμου δεν του επιτρέπει να φτάσει εγκαίρως στην τουαλέτα.
Αίτια
Η ακράτεια ούρων στους άνδρες μπορεί να προκληθεί από ποικιλία παραγόντων, που συχνά σχετίζονται με την υγεία του προστάτη ή το νευρικό σύστημα. Οι πιο συχνοί λόγοι περιλαμβάνουν:
-
Καλοήθης υπερπλασία προστάτη (ΚΥΠ): Η διόγκωση του προστάτη δυσκολεύει τη ροή των ούρων.
-
Χειρουργική αφαίρεση προστάτη: Ιδιαίτερα μετά από προστατεκτομή λόγω καρκίνου, μπορεί να προκληθεί βλάβη στους σφιγκτήρες της ουρήθρας.
-
Λοιμώξεις του ουροποιητικού συστήματος: Προκαλούν προσωρινή ακράτεια που υποχωρεί με την κατάλληλη αγωγή.
-
Νευρολογικές παθήσεις: Όπως η σκλήρυνση κατά πλάκας, η νόσος Πάρκινσον ή ένα εγκεφαλικό επεισόδιο.
-
Σακχαρώδης διαβήτης: Μπορεί να επηρεάσει τα νεύρα που ελέγχουν την κύστη.
-
Φαρμακευτικές αγωγές: Διουρητικά, ηρεμιστικά και άλλα φάρμακα που επηρεάζουν την ούρηση.
Σχετικό άρθρο: Τι είναι η Καλοήθης Υπερπλασία Προστάτη;
Συμπτώματα
Αν και το κύριο σύμπτωμα είναι η ακούσια απώλεια ούρων, η μορφή και η έντασή της μπορεί να διαφέρει. Τα συχνότερα περιλαμβάνουν:
-
Διαρροή ούρων σε σωματικές δραστηριότητες.
-
Ξαφνική και έντονη ανάγκη για ούρηση.
-
Συχνή νυκτουρία.
-
Αίσθηση ατελούς κένωσης της κύστης.
-
Μικρές και συνεχιζόμενες διαρροές μετά την ούρηση.
Τα συμπτώματα μπορεί να είναι ήπια ή σοβαρά και να επηρεάζουν την ποιότητα ζωής, την κοινωνική δραστηριότητα και την ψυχολογία του ασθενούς.
Διάγνωση
Η σωστή διάγνωση είναι κρίσιμη για την επιλογή της κατάλληλης θεραπείας. Ο ουρολόγος ξεκινά με λεπτομερές ιατρικό ιστορικό και φυσική εξέταση, ενώ μπορεί να συστήσει:
-
Ανάλυση ούρων για έλεγχο λοιμώξεων ή αιματουρίας.
-
Υπερηχογράφημα κύστης και προστάτη για εκτίμηση μεγέθους και λειτουργίας.
-
Ουροροομετρία για μέτρηση της ροής των ούρων.
-
Ουροδυναμικές μελέτες για αξιολόγηση της λειτουργίας της κύστης και των σφιγκτήρων.
-
Έλεγχο υπολειπόμενου όγκου ούρων μετά την ούρηση.
Επιπτώσεις στην καθημερινότητα
Η ακράτεια ούρων μπορεί να οδηγήσει σε απομόνωση, χαμηλή αυτοεκτίμηση και περιορισμό των κοινωνικών δραστηριοτήτων. Πολλοί άνδρες διστάζουν να ζητήσουν βοήθεια, καθυστερώντας τη διάγνωση και την αντιμετώπιση. Ωστόσο, η σύγχρονη ιατρική διαθέτει πολλές λύσεις που μπορούν να βελτιώσουν θεαματικά την κατάσταση.
Θεραπευτικές επιλογές
Η αντιμετώπιση εξαρτάται από την αιτία, τη σοβαρότητα και τον τύπο της ακράτειας.
Συντηρητικές μέθοδοι:
Ασκήσεις πυελικού εδάφους (Kegel), εκπαίδευση της κύστης με προγραμματισμένη ούρηση, ρύθμιση της πρόσληψης υγρών και αποφυγή καφεΐνης και αλκοόλ.
Φαρμακευτική αγωγή:
Αντιχολινεργικά για μείωση της υπερδραστηριότητας της κύστης, άλφα-αναστολείς για χαλάρωση του προστάτη, και φάρμακα που ενισχύουν τον σφιγκτήρα.
Ιατρικές και χειρουργικές θεραπείες:
Τοποθέτηση τεχνητού σφιγκτήρα, ταινίες υποστήριξης της ουρήθρας, ενδοσκοπικές επεμβάσεις για απομάκρυνση απόφραξης και ενέσεις Botox στην κύστη.
Πρόληψη
Η πρόληψη βασίζεται κυρίως στη διατήρηση καλής υγείας του ουροποιητικού και του προστάτη:
-
Τακτικός έλεγχος προστάτη μετά τα 50.
-
Υγιεινή διατροφή και διατήρηση φυσιολογικού βάρους.
-
Σωματική δραστηριότητα και ασκήσεις πυελικού εδάφους.
-
Αποφυγή υπερβολικής κατανάλωσης καφεΐνης και αλκοόλ.
-
Έγκαιρη αντιμετώπιση ουρολοιμώξεων.
Η κατανόηση του τι είναι η ακράτεια ούρων στους άνδρες είναι το πρώτο βήμα για την έγκαιρη αναγνώριση και αντιμετώπιση του προβλήματος. Δεν αποτελεί αναπόφευκτο αποτέλεσμα της ηλικίας και, με τις κατάλληλες ιατρικές συμβουλές, μπορεί να βελτιωθεί ή ακόμη και να θεραπευτεί. Οι άνδρες που αντιμετωπίζουν συμπτώματα καλούνται να απευθυνθούν σε ουρολόγο χωρίς καθυστέρηση, ώστε να επανέλθουν σε μια φυσιολογική και ενεργή ζωή.

Ελένη Μαρκοπούλου Συντάκτρια Ιατρικού Περιεχομένου | MSc Δημόσια Υγεία
Η Ελένη Μαρκοπούλου είναι επιστημονική συντάκτρια με ακαδημαϊκό υπόβαθρο στην Ιατρική και μεταπτυχιακές σπουδές στη Δημόσια Υγεία. Εξειδικεύεται στη συγγραφή ιατρικών άρθρων που συνδυάζουν επιστημονική ακρίβεια με απλή και κατανοητή γλώσσα. Στο Iatromedia.gr καλύπτει θέματα πρόληψης, θεραπείας και σύγχρονων ιατρικών εξελίξεων.