Η καρδιά αποτελεί το κεντρικό όργανο του κυκλοφορικού συστήματος, λειτουργώντας ως μια ακούραστη μυϊκή αντλία που εξασφαλίζει τη ροή του αίματος σε ολόκληρο τον οργανισμό. Η κατανόηση της δομής της είναι θεμελιώδης για την αντίληψη του τρόπου με τον οποίο διατηρείται η ζωή.
Καρδιακές Κοιλότητες
Η καρδιά χωρίζεται εσωτερικά σε τέσσερις κοιλότητες, οι οποίες λειτουργούν συντονισμένα για την υποδοχή και την προώθηση του αίματος:
-
Αριστερός Κόλπος
-
Αριστερή Κοιλία
-
Δεξιός Κόλπος
-
Δεξιά Κοιλία
Καρδιακές Βαλβίδες
Οι καρδιακές βαλβίδες είναι λεπτοί σχηματισμοί ενδοκαρδίου που καλύπτονται από ενδοθήλιο. Ο ρόλος τους είναι καθοριστικός, καθώς διασφαλίζουν τη μονόδρομη ροή του αίματος και εμποδίζουν την παλινδρόμησή του.
Υπάρχουν τέσσερις κύριες βαλβίδες:
-
Μιτροειδής βαλβίδα: Μεταξύ αριστερού κόλπου και αριστερής κοιλίας.
-
Τριγλώχιν βαλβίδα: Μεταξύ δεξιού κόλπου και δεξιάς κοιλίας.
-
Αορτική βαλβίδα: Επιτρέπει τη ροή του αίματος από την αριστερή κοιλία προς την αορτή (το μεγαλύτερο αγγείο του σώματος).
-
Πνευμονική βαλβίδα: Επιτρέπει τη ροή από τη δεξιά κοιλία προς την πνευμονική αρτηρία για την οξυγόνωση του αίματος στους πνεύμονες.
Όταν οι βαλβίδες ανοίγουν, το αίμα διέρχεται χωρίς εμπόδιο στο επόμενο διαμέρισμα, ενώ όταν κλείνουν, σφραγίζουν στεγανά για να αποτρέψουν τη λανθασμένη κατεύθυνση της ροής.
Μπορεί να σας ενδιαφέρει: Βαλβιδοπάθειες: Η Εξέλιξη της Διαδερμικής Αντικατάστασης Αορτικής Βαλβίδας (TAVI)
Στεφανιαία Αγγεία (Αιμάτωση)
Για την εύρυθμη λειτουργία του, το μυοκάρδιο χρειάζεται συνεχή παροχή οξυγόνου μέσω των στεφανιαίων αγγείων. Το σύστημα αιμάτωσης χωρίζεται σε δύο κύριους κλάδους:
-
Αριστερό σύστημα: Ξεκινά από το αριστερό κύριο στέλεχος, το οποίο δίνει τους δύο βασικούς κλάδους: τον πρόσθιο κατιόντα και την περισπωμένη αρτηρία.
-
Δεξί σύστημα: Περιλαμβάνει τη δεξιά στεφανιαία αρτηρία και τους επιμέρους κλάδους της.
Νευρικό – Ερεθισματαγωγό Σύστημα
Η καρδιά διαθέτει το δικό της «ηλεκτρικό δίκτυο», υπεύθυνο για τη γένεση και την αγωγιμότητα των ηλεκτρικών ερεθισμάτων. Το σύστημα αυτό προκαλεί τη σύσπαση του μυοκαρδίου (μηχανική λειτουργία) και ρυθμίζει τον καρδιακό ρυθμό. Διαταραχές σε αυτό το σύστημα σχετίζονται άμεσα με την εμφάνιση αρρυθμιών και μεταβολές στην καρδιακή συχνότητα.
Μυοκάρδιο
Το μυοκάρδιο είναι ο εξειδικευμένος μυς της καρδιάς (κολπικός και κοιλιακός). Ανταποκρινόμενο στη νευρική διέγερση, το μυοκάρδιο συσπάται, επιτρέποντας στην καρδιά να λειτουργεί ως αντλία που προωθεί το αίμα σε όλο το σώμα.
Συχνές Ερωτήσεις που αφορούν την ανατομία και τη Λειτουργία της Καρδιάς
Ποιος είναι ο ρόλος των καρδιακών βαλβίδων και πώς διασφαλίζουν τη σωστή κυκλοφορία;
Οι καρδιακές βαλβίδες λειτουργούν ως μηχανισμοί ελέγχου της ροής. Όταν ανοίγουν, επιτρέπουν στο αίμα να περάσει ανεμπόδιστα από τη μία κοιλότητα στην επόμενη ή προς τα μεγάλα αγγεία. Όταν κλείνουν, σφραγίζουν το πέρασμα ώστε να αποτραπεί η παλινδρόμηση (επιστροφή) του αίματος προς την προηγούμενη κοιλότητα.
Πώς αιματώνεται ο ίδιος ο μυς της καρδιάς;
Η αιμάτωση της καρδιάς γίνεται μέσω των στεφανιαίων αγγείων, που χωρίζονται σε δύο συστήματα:
-
Το αριστερό σύστημα: Ξεκινά από το αριστερό κύριο στέλεχος και περιλαμβάνει τον πρόσθιο κατιόντα κλάδο και την περισπωμένη αρτηρία.
-
Το δεξί σύστημα: Περιλαμβάνει τη δεξιά στεφανιαία αρτηρία και τους κλάδους της.
Τι προκαλεί τη μηχανική σύσπαση της καρδιάς;
Η σύσπαση του μυοκαρδίου είναι αποτέλεσμα της λειτουργίας του νευρικού – ερεθισματαγωγού συστήματος. Το σύστημα αυτό παράγει και μεταφέρει ηλεκτρικά ερεθίσματα (καρδιακό δυναμικό), τα οποία διεγείρουν τον καρδιακό μυ, καθορίζοντας τον ρυθμό και τη συχνότητα με την οποία η καρδιά λειτουργεί ως αντλία.
Ίσως σας ενδιαφέρει: Καρδιακή Ανεπάρκεια με Διατηρημένο Κλάσμα Εξώθησης (HFpEF): Νεότερες Θεραπευτικές Επιλογές
Νικόλαος Μιχαλόπουλος – Καρδιοχειρουργός